YTÜ’den bilim insanları, kullanım ömrünü tamamlamış lityum iyon pillerden değerli maddeleri geri kazanarak hem çevreye hem de ekonomiye katkı sağlayan bir yöntem geliştirdi.
Yıldız Teknik Üniversitesi (YTÜ) Kimya Metalurji Fakültesi öğretim üyeleri Prof. Dr. Metin Gençten, Doç. Dr. Burak Birol ve Dr. Sezgin Yaşa, kullanım ömrünü tamamlamış lityum iyon pillerden değerli maddelerin geri kazanılmasına yönelik yenilikçi bir yöntem geliştirdi. Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenen bu teknoloji, başta kobalt sülfür olmak üzere pil üretiminde kullanılan kritik bileşenleri yeniden ekonomiye kazandırıyor. Bu gelişme, küresel lityum iyon pil atığı sorununa önemli bir çevresel ve ekonomik çözüm sunuyor.
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) raporlarına göre, 2025 yılına kadar dünya genelinde yaklaşık 900 bin ton lityum iyon pilin atık haline gelmesi bekleniyor. Bu sayının 2030’da 11 milyon tona ulaşacağı öngörülüyor. Pillerin oluşturduğu çevresel sorunlar, birçok ülke için acil çözüm bekleyen bir mesele haline geldi.
YTÜ araştırmacılarının geliştirdiği yöntem, kullanılmış pillerden elde edilen katot malzemesinden kimyasal işlemlerle kobalt sülfür ve diğer değerli maddeleri geri kazanıyor. Elde edilen bu malzemeler, enerji depolama sistemlerinden sensör teknolojilerine kadar geniş bir alanda yeniden kullanılabiliyor. Bu yaklaşım, geri dönüşüm süreçlerini maliyet olmaktan çıkarıp ekonomik bir fırsata dönüştürüyor.
Araştırmacılar, bu yöntemle hem çevreye zarar veren atık yükünü azaltmayı hem de sanayi için değerli bir hammadde üretmeyi amaçlıyor. Türkiye’nin çevre teknolojileri ve sürdürülebilir üretimdeki potansiyelini gösteren bu çözüm, lityum iyon pil atıklarına küresel ölçekte bir model oluşturuyor.
Prof. Dr. Metin Gençten, mevcut sistemleri referans alarak kendi çalışma fikirlerinin doğduğunu belirtti. Kurşun pillerin dönüşümünün yaygın olduğunu ancak lityum sistemlerinde henüz tam anlamıyla gelişmediğini ifade etti. Gençten, yaklaşık beş-altı yıl önce artan lityum pil atık miktarıyla birlikte, bu pillerdeki aktif malzemelerin geri dönüştürülüp kullanılamayacağı sorusu üzerine çalışmalara başladıklarını aktardı.
Başlangıçta lityum kobalt oksit esaslı pillerin geri dönüşümü üzerine çalıştıklarını söyleyen Gençten, farklı pil kimyalarına yöneldiklerini vurguladı.
Yorum Yap