ABD ve İran Çerçeve Anlaşmasında Kritik İlerleme Sağlandı

ABD ve İran arasındaki müzakerelerde bir çerçeve anlaşmaya yönelik önemli ilerleme kaydedildi. ABD’li yetkililer, 21 Nisan’daki ateşkes süresi dolmadan önce anlaşmaya varılması hedeflenen sürecin netleştiğini açıkladı. Pakistan, Mısır ve Türkiye’nin arabuluculuğunda yoğun telefon diplomasisi sürdürülüyor. Müzakerelerin ikinci turunun ne zaman ve nerede yapılacağı ise henüz belirsizliğini koruyor.

Adı açıklanmayan iki ABD’li yetkili, taraflar arasındaki ciddi görüş ayrılıklarına rağmen müzakerelerde ilerleme sağlandığını belirtti. ABD Başkanı Donald Trump’ın müzakere ekibi, dün gün boyunca İranlı yetkililer ve arabulucularla telefon görüşmeleri gerçekleştirdi. Yetkililer, taslak metinler üzerinde çalışıldığını ve anlaşmaya yaklaşıldığını ifade etti.

Ateşkesin Uzatılması ve Detayların Karmaşıklığı

ABD’li yetkililer, bir çerçeve anlaşmaya varılması durumunda kapsamlı anlaşmanın detaylarının müzakere edilmesi için ateşkesin uzatılması gerektiğini vurguladı. Bir yetkili, “Detaylar karmaşık, bu iki günde yapılabilecek bir şey değil” sözleriyle sürecin zorluğuna işaret etti. Ateşkesin uzatılması konusunda henüz resmi bir mutabakata varılamadığı bildirildi.

Trump yönetiminin Hürmüz Boğazı’na uyguladığı deniz ablukası ve İran ekonomisindeki derinleşen krizin, Tahran üzerindeki baskıyı artırdığı belirtildi. Bir yetkili, İran’ın finansal durumunu “İran’ın parası yok, iflas etmiş durumda. Biz de biliyoruz, onlar da bizim bildiğimizi biliyor” şeklinde değerlendirdi.

İran Petrol Üretiminde Kritik Eşik

İran’ın günlük yaklaşık 1,5 milyon varil petrol ihraç ettiği ve bu gelirin günlük 140 milyon dolar civarında olduğu belirtiliyor. Uzmanlar, uygulanan ablukanın bu geliri kısa sürede sıfırlayabileceği uyarısında bulundu.

İran petrolünün yaklaşık yüzde 90’ının işlendiği Hark Adası’nın da Hürmüz’deki abluka nedeniyle fiilen devre dışı kalabileceği değerlendiriliyor. Yetkililere göre, İran’ın petrol ihraç edememesi ve depolama kapasitesinin dolması halinde üretimin durdurulması gerekebilir. Bu durumun uzun vadeli ekonomik hasara yol açabileceği ifade ediliyor.

Bir yetkili, “Petrolüyle bilinen bir ülkenin petrol üretememesi ne anlama gelir? Bu, Venezuela’nın Nicolas Maduro döneminden bile daha kötü olur” sözleriyle durumun ciddiyetini vurguladı.