Bakan Kurum Akdenizİn En Büyük Çevre Seferberliğini Duyurdu

Sıfır Atık Mavi Projesi kapsamındaki çalışmalarla Fethiye Körfezi’nde deniz ekosistemini tehdit eden 16,2 milyon metreküp dip çamuru temizlenecek. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Emine Erdoğan’ın himayesindeki proje hakkında yaptığı açıklamada, Akdeniz’in en büyük çevre koruma seferberliğini başlattıklarını belirtti. Temizlik çalışmalarının yanı sıra deniz çayırlarını koruyacak ve teknelerin çapa atmasını gerektirmeyecek Mapa-Şamandıra Yönetim Sistemleri de devreye alınıyor.

Deniz Ekosistemini Koruma Odaklı Yeni Sistemler

Dünyadaki oksijenin önemli bir kısmını üreten deniz çayırlarını korumak amacıyla 2024’te Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından Mapa-Şamandıra Yönetim Sistemleri Projesi başlatıldı. Bu proje kapsamında, teknelerin deniz tabanına sabitlenen mapa ve tonoz sistemlerine güvenli şekilde bağlanması hedefleniyor. Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi’ndeki Göcek-Dalaman Koyları pilot bölge olarak belirlendi. Proje için TÜÇA iştiraki olarak Deniz Rehabilitasyonu İş Birliği ve Atık Yönetimi Anonim Şirketi (DERİA) kuruldu. İlk etapta Göcek’te 17 koyda 896 deniz mapası ve 876 tonoz ile 856 tekneye hizmet verecek sistemler kuruldu.

DERİA Mobil Uygulaması ve Atık Yönetimi

Proje kapsamında kullanıcılara kolaylık sağlaması amacıyla DERİA mobil sistemi geliştirildi. Bu uygulama sayesinde tekne sahipleri dijital rezervasyon yapabiliyor. Uygulama, tekneleri kontrolsüz çapa atma yerine belirlenen Mapa-Şamandıra Sistemlerine yönlendirerek deniz trafiğini düzenliyor. Göcek’teki tekne trafiği ve konaklama süreleri de standartlara bağlandı; koylarda en fazla 3 gün kalmak koşuluyla Fethiye ve Dalaman koylarında toplam 11 gün konaklama hakkı getirildi. Ayrıca, DERİA atık alım gemisiyle teknelere atık alma hizmeti verilirken, TÜÇA91 adlı deniz süpürgesiyle de günlük temizlik devriyeleri düzenleniyor.

Dip Çamuru Temizliği ve Ekosistem Rehabilitasyonu

Fethiye Körfezi’ni korumaya yönelik en önemli adımlardan biri de dip çamuru temizliği olacak. Bu proje kapsamında, Körfez’de ortalama 2.7 metre yüksekliğe ulaşan yaklaşık 600 hektar alanda birikmiş 16 milyon 268 bin 925 metreküp dip çamuru, TÜÇA’nın iki dip tarama gemisiyle çıkarılacak. Projenin tamamlanmasıyla Fethiye Körfezi’nde ortalama 3.4 metrelik derinlik sağlanması ve doğal yaşamın olumsuz etkileyen çamurun temizlenerek ekosistemin doğal yapısına kavuşturulması amaçlanıyor.