Ortadoğu’da kalıcı barış umutları emtia fiyatlarında belirgin düşüşlere yol açtı. Petrol başta olmak üzere enerji ve diğer emtialarda risk primlerinin azalması küresel enflasyon beklentilerini hafifletti.
Orta Doğu’da kalıcı barışın sağlanabileceği yönündeki iyimserlik, enerji fiyatlarındaki savaş primini azaltarak petrol fiyatlarında geri çekilmeye yol açtı. Bu durum, küresel enflasyon baskılarının hafifleyebileceği beklentilerini güçlendirdi.
Analistler, Orta Doğu’da kalıcı bir barış ihtimalinin sadece petrol değil, navlun, gübre ve diğer emtia maliyetlerindeki risk primlerini de düşürebileceğini belirtti. Bu gelişmeler, ABD’den gelen makroekonomik verilerle birlikte yatırımcıların dikkatini çekti.
ABD’de tarım dışı istihdam nisanda 115 bin kişi artarken, işsizlik oranı yüzde 4,3 seviyesinde sabit kaldı. Ortalama saatlik kazançlar ise aylık yüzde 0,2, yıllık yüzde 3,6 yükseldi. Bu veriler, iş gücü piyasasının direncini koruduğuna ve ücret artışlarındaki sınırlı seyrin enflasyon baskılarının kontrol altında kalabileceğine işaret etti.
Analistler, ABD istihdam verilerinin ekonomide sert yavaşlama endişelerini sınırladığını ancak ücret artışlarının ılımlı kalmasının ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz indirimi beklentilerini tamamen ortadan kaldırmadığını belirtti. Bu durum, piyasalarda karmaşık bir görünüm oluşturdu.
Değerli metaller, tamamlanan haftada ABD-İran savaşının sona erebileceğine yönelik beklentilerle petrol kaynaklı enflasyon endişelerinin hafiflemesi ve dolar endeksinin zayıflamasının etkisiyle paladyum hariç pozitif seyir izledi. Gümüş, hem değerli metal hem de sanayi metalı olması nedeniyle dolar endeksindeki geri çekilme ve risk iştahındaki toparlanmadan daha güçlü destek buldu.
Haftalık bazda gümüşün ons fiyatı yüzde 6,5, altının ons fiyatı yüzde 2,2 ve altının ons fiyatı yüzde 2,2 artış gösterdi. Platinde ise yüzde 3,6’lık bir yükseliş kaydedildi. Paladyum ise yüzde 2,3’lük bir gerileme yaşadı.
Baz metaller, jeopolitik gerilimin azalabileceği beklentileri ve dolar endeksindeki zayıflamaya rağmen ürün bazlı arz-talep gelişmelerinin etkisiyle karışık bir seyir izledi. Bakır fiyatları, kısa vadeli jeopolitik rahatlama ve uzun vadeli talep görünümünün etkisiyle baz metaller içinde en güçlü yükselişi kaydetti. Yapay zeka, veri merkezleri ve elektrikli araçlar gibi alanlardaki yapısal talep beklentileri bakırı desteklemeye devam etti.
Alüminyum, çinko ve kurşundaki artışlarda risk iştahındaki toparlanma ve sanayi metallerine yönelik alımlar etkili oldu. Buna karşın nikel, Endonezya kaynaklı yüksek üretim ve küresel arz görünümündeki rahatlama nedeniyle arz fazlası endişeleriyle negatif ayrıştı.
Brent petrol, ABD ile İran arasında anlaşmaya varılabileceği ve Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatının normale dönebileceği beklentileriyle değer kaybetti. Savaş ve arz kesintisi riskinin azalması, petrol fiyatlarındaki jeopolitik primin geri alınmasına yol açtı. Haftalık bazda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 8,1 gerilerken, doğal gazın fiyatı yüzde 0,3 arttı.
Tarım emtialarında ise arz ve talep dengesindeki değişimlerden kaynaklanan ürün bazlı ayrışmalar öne çıktı. Pirinç fiyatları, vadeli piyasalardaki pozisyonlanma ve arz beklentileriyle desteklendi. Buğday ve mısır fiyatlarındaki düşüşte ABD’de ekim ilerleyişinin beklentilerden iyi gitmesi ve yatırımcıların pozisyon azaltması etkili oldu.
ABD Tarım Bakanlığı verilerine göre, mısır ve soya ekimleri beş yıllık ortalamaların üzerinde seyrediyor. Bu durum arz tarafına ilişkin endişeleri kısmen sınırlayarak buğday ve mısır fiyatları üzerinde baskı oluşturdu. Kakao fiyatları, fonların kısa pozisyon kapatmaları sonucu oluşan alımların etkisiyle sert yükselirken, kahve fiyatları Brezilya’nın güçlü rekolte beklentileri nedeniyle geriledi.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre, küresel gıda fiyat endeksi nisanda aylık bazda yüzde 1,6 artarak 130,7 puana çıktı. Bitkisel yağ fiyatlarındaki artış gıda fiyatlarındaki yükselişte belirleyici oldu.
Yorum Yap