Yemek sonrası uyku hali ve yorgunluk insülin direnci belirtisi olabilir. Uzmanlar, zayıf kişilerde de görülebilen bu metabolik bozukluğun nedenleri ve tedavi yöntemleri hakkında uyarıyor.
Yemeklerin ardından hissedilen uyku hali ve yorgunluk, kilo durumu fark etmeksizin insülin direncinin bir işareti olabilir. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Dr. Aysel Mammadyarzada, insülin direncinin sadece kilolu bireylere özgü olmadığını, zayıf kişilerde de görülebileceğini belirtti.
İnsülin direnci, vücut hücrelerinin insülin hormonuna yeterince yanıt vermemesi durumudur. Bu durum, kan şekerinin yükselmesine ve hücrelerin enerji için glukozu yeterince kullanamamasına yol açar. Genetik yatkınlık, hareketsiz yaşam tarzı, düzensiz beslenme ve özellikle karın bölgesindeki yağlanma gibi faktörler insülin direncini tetikleyebilir.
Dr. Mammadyarzada, insülin direncinin metabolik bir bozukluk olduğunu vurguladı. Hücrelerin insülini yeterince kullanamaması, kandaki glukozun hücrelere taşınmasını engeller. Bu durum, hücrelerde enerji eksikliğine ve kanda şeker birikmesine neden olur. Karaciğer yağlanması, hızlı kilo alma, bel çevresinde kalınlaşma, sık tatlı yeme isteği, karbonhidrat tüketimi sonrası ortaya çıkan uyku hali ve yorgunluk insülin direncinin başlıca belirtilerindendir.
Her ne kadar insülin direnci sıklıkla fazla kiloyla ilişkilendirilse de, normal kilolu ve zayıf bireylerde de görülebilir. Dr. Mammadyarzada, ‘Bu kişiler dışarıdan zayıf görünse bile, metabolik olarak risk taşıyabilirler. Bu nedenle sadece kiloya bakarak değerlendirme yapmak yeterli değildir; gerekli durumlarda kan testleriyle insülin direnci araştırılmalıdır’ dedi.
İnsülin direnci, karaciğerin fazla yağ üretmesine, MASH’a (alkolsüz steatohepatit) ve LDL (kötü kolesterol) seviyesinin artmasına neden olabilir. Yükselen LDL, damar duvarlarında plak oluşumunu hızlandırarak ateroskleroz ve yüksek tansiyon riskini artırabilir.
İnsülin direncini yönetmek için günlük kalori alımını 300-500 kcal azaltmak faydalı olabilir. Kilo kontrolü ve sağlıklı beslenme, insülin direncini düşürmede etkilidir. Haftada 25-30 kilometre yürüyüş veya eşdeğeri aerobik egzersizler de önerilmektedir. Diyabet riski taşıyan bireylerde kilo verme tavsiye edilir.
İnsülin direnci tanısı için açlık kan şekeri, açlık insülin düzeyi ve gerekli durumlarda şeker yükleme testi (OGTT) yapılır. HbA1c, kolesterol ve trigliserid düzeyleri de tanıya yardımcı olur. Tanı, laboratuvar testleri, hastanın kilo durumu, bel çevresi ve klinik belirtiler birlikte değerlendirilerek konulur.
Yorum Yap