Manisa Celal Bayar Üniversitesi Öğrencilerinden Denizdeki Hayalet Ağlara Çözüm

Manisa Celal Bayar Üniversitesi öğrencileri, denizlerdeki “hayalet ağ” sorununa karşı önemli bir çözüm geliştirdi. “Pagit Spektrum: DEEPNETS” ekibi, suda çözünebilen biyopolimer tabanlı balık ağı projesiyle TEKNOFEST KKTC 2025 Araştırma Projeleri Yarışması’nda birincilik kazandı. Bu yenilikçi proje, terk edilmiş balık ağlarının deniz ekosistemine verdiği zararı ortadan kaldırmayı hedefliyor ve birkaç yıl içinde kullanıma sunulması planlanıyor.

Denizlerdeki terk edilmiş plastik balık ağları, “hayalet ağ” olarak biliniyor ve ciddi bir çevre sorununa yol açıyor. Bu ağlar, balıklar, yunuslar, kaplumbağalar ve deniz kuşları gibi birçok canlı türünün ölümüne neden oluyor. Ayrıca, suda çözünerek mikroplastiklere dönüşüyor ve gıda zinciri yoluyla insan sağlığını tehdit ediyor.

Türkiye, son on bir yılda 2,9 milyon metrekare hayalet ağı denizlerden temizledi. Bu temizlik çalışmaları, önemli kaynak ve zaman kaybına yol açıyor.

Yenilikçi Çözüm Türkiye’den Geldi

Manisa Celal Bayar Üniversitesi’nden “Pagit Spektrum: DEEPNETS” ekibi, bu küresel soruna yerli bir çözüm sundu. Ekip, TEKNOFEST KKTC 2025 kapsamında düzenlenen Araştırma Projeleri Yarışması’nın Çevre ve Enerji kategorisinde “Eriyebilen Ağlar” projesiyle birincilik ödülünü aldı.

Ekipte Elektrik-Elektronik Mühendisliği öğrencileri Hakan Çevik, Umut Günay ve Barış Can Gökçe; Biyomühendislik öğrencileri Beril İralgil ve İrem Akalan ile Bilgisayar Mühendisliği öğrencisi Özge Göksu yer alıyor. Projenin akademik danışmanlığını Öğretim Görevlisi Mehmet Nuri Öğüt yürütüyor. TÜBİTAK da çalışmaya destek sağlıyor.

Pilot Uygulamalar Planlanıyor

Üniversite bünyesinde, geliştirilen ağların deniz ortamındaki dayanıklılığı, kontrollü çözünme süresi ve mekanik performansı üzerine optimizasyon çalışmaları devam ediyor. Laboratuvar verilerinin gerçek deniz koşullarında doğrulanması amacıyla balıkçılık kooperatifleriyle pilot uygulama görüşmeleri yapılması planlandı. Bu uygulamalar, ürünün çevresel etkilerini ve kullanım performansını kapsamlı bir şekilde analiz edecek.

Projenin temelini suda çözünebilen biyopolimer tabanlı yapılar oluşturuyor. Petrol bazlı olmayan bu malzeme, denizde kaybolduğunda çözünerek doğaya ve deniz canlılarına zarar vermemeyi hedefliyor. Aynı zamanda balıkçılık faaliyetleri için yeterli sağlamlığı sunması amaçlanıyor.

Patent çalışmaları süren projenin birkaç yıl içinde son kullanıcıyla buluşması hedefleniyor. Ekip, bu dönüşümle 2030’lardan itibaren denizlerin “hayalet ağ sorunundan kurtulmuş bir mavi vatan” olmasını hayal ediyor. Bu çalışma, sadece Türkiye için değil, dünya suları için de önemli faydalar sağlayacak.