İnternet alışverişinde teknik kod arayan müşteriler ve e-ticaret siteleri için yeni dönem

İnternet alışverişinde aradığı ürünün model numarasını, stok kodunu veya teknik adını bilmeyen tüketiciler ile bu müşterilere doğru ürünü sunmak isteyen e-ticaret siteleri için sipariş sürecini tamamen değiştiren yapay zeka destekli yeni bir alışveriş altyapısı devreye girdi.

Bu sistem sayesinde kullanıcılar aradıkları malzemeyi ezberlenmiş teknik kelimeler yerine doğrudan kendi günlük anlatımlarıyla bulabiliyor. Mağaza tarafında ise müşterinin bu doğal ifadeleri, doğrulanmış ürün özellikleri ile eşleştirilerek sepet aşamasına aktarılıyor. Eksik bilgi durumlarında sistem rastgele bir ürün tahmin etmek yerine ebat, uyumlu cihaz ya da kullanım alanını sorarak netleştirme yapıyor. Fiyatlar, stok durumları ve indirim koşulları sohbet hafızasından değil, doğrudan sitenin kendi canlı envanterinden çekiliyor.

Starline Yapay Zeka Yazılım ve Uzay Teknolojileri A.Ş. bünyesinde bulunan Fiberport, bu sistemi basit bir bot değil, sitenin gerçek verileriyle entegre çalışan bir ticari köprü olarak tanımlıyor. Türkiye’de yapay zeka üzerinden alışveriş altyapısını kuran ilk yazılım şirketi olduğunu açıklayan firma, Ticaret Bakanlığı verilerine göre 2025’te yüzde 52,2 büyüme göstererek yaklaşık 4,57 trilyon liraya ve dolar bazında yaklaşık yüzde 29 artışla 115 milyar dolara ulaşan e-ticaret pazarındaki satıcıları hedefliyor. Şirket bu kapsamda geliştirdiği ChatGPT e-ticaret entegrasyonu modelini kullanıma sunuyor.

Kasada tanıdık ekran ve uluslararası gelişmeler

Hizmetin sunduğu ödeme kurgusu uluslararası pazardaki adımlarla tam örtüşüyor. OpenAI, Mart 2026’da ChatGPT içerisindeki Instant Checkout özelliğinin ilk sürümünün gerekli esnekliği veremediğini belirterek önceliği ürün aramaya kaydırmış ve satıcıların kendi ödeme sistemlerini kullanabilmesini sağlamıştı. Aynı şekilde Google da Ocak 2026’da Shopify ile geliştirdiği Universal Commerce Protocol (UCP) standardını duyurmuş, Gemini ve AI Mode üzerinden tahsilatları ABD’deki belirli satıcılarla başlatmıştı.

Türkiye pazarındaki işletmeler için sohbet ekranında tahsilat yapmaya çalışmak yerine sepet oluşturma ve ürün bulma işini yapay zekaya devreden, ödemeyi ise mağazanın mevcut sanal POS ekranında tamamlayan kurgu öneriliyor. Fiberport bu yöntemi “Ürünü beraber seçelim, kasada bildiğiniz güvenli ödeme ekranına geçelim” şeklinde formüle ediyor. Böylece adres girişi, kargo seçimi, fatura basımı ve sanal POS onayları işletmenin güvenli panelinde yürütülüyor.

Sohbet içi tahsilat ise satıcı hesabı, ülke ve ödeme kuruluşu uygun olduğunda ikincil bir tercih olarak sunuluyor. Fiberport bu adımın sadece bir API anahtarı eklenerek kurulamayacağını; iptal, iade, başarısız denemeler ve sipariş teyitlerinin ayrıntılı test edilmesi gerektiğini belirtiyor. Microsoft Copilot, Claude, Google Gemini, ChatGPT ve Perplexity sistemlerinin bağlantı yetenekleri aynı olmadığından, uygulanacak kapsam her işletmenin yazılımına ve ödeme sistemine göre belirleniyor. Bu şirket isimleri resmi iş birliği olarak değil, entegrasyon inceleme alanları olarak aktarılıyor.

Sistemin sağladığı operasyonel yetenekler

Entegrasyon üzerinden sunulan ana imkanlar şu şekilde sıralanıyor:

• Ürün arama ve karşılaştırma. Ürün adı, kategori, marka, teknik özellik ya da kullanım amacına göre arama yapılıyor. Karşılaştırmalar yalnızca katalogda gerçekten bulunan bilgilerle hazırlanıyor, eksik veri gizlenmiyor.
• Güncel fiyat, stok ve müşteriye özel koşullar. Fiyat, para birimi, kampanya ve stok için mağaza sistemi esas alınıyor. Bayiye özel iskonto, asgari sipariş ve farklı fiyat listeleri müşterinin kimliği ve yetkisi doğrulandıktan sonra uygulanıyor.
• Sepet hazırlama. Desteklenen bağlantılarda seçilen ürün ve adetlerle sepet oluşturuluyor. “Şundan iki tane daha ekle” gibi devam istekleri aynı alışveriş bağlamında karşılanıyor.
• Sipariş, kargo ve iade talepleri. Müşteri doğrulaması ve izinler uygunsa sipariş durumu ve kargo takibi ilgili sistemin kaydıyla yanıtlanıyor. İade talebini kaydetmek ile para iadesini gerçekleştirmek ayrı yetkiler olarak tutuluyor.

Türkiye’ye özel finansal kurallar da altyapıya dahil ediliyor. KDV oranları, Türk lirası etiketler, banka taksitleri, peşin havale indirimleri ve kargo muafiyet tutarları sitenin kendi panelinden alınıyor. Yapay zeka kendi kendine indirim uygulayamıyor veya kargo vadesi belirleyemiyor. iyzico, PayTR ve bankaların sanal POS yapıları mevcut anlaşmalara göre korunuyor, kart numaraları kesinlikle sohbet alanında tutulmuyor. Sipariş, sadece ödeme sayfası açıldığında değil, aracı kurumun sunucusundan doğrulama kodu geldiğinde kesinleşiyor. Bağlantı kopmaları ve mükerrer çekimleri önlemek için tekilleştirme protokolleri uygulanıyor.

Mevcut altyapıyı koruyan protokol mimarisi

İşletmelerin mevcut yazılımlarını terk etmesi gerekmiyor. Shopify, WooCommerce, ikas, Ticimax, T-Soft veya özel yazılımlarda API izinleri ve sepet yetenekleri inceleniyor. Farklı programlarda tutulan stok, muhasebe ve sipariş kayıtları arasında tek bir ana veri merkezi belirleniyor. Yanlış stoğu veya güncel olmayan fiyatı daha hızlı sunmanın fayda sağlamayacağı vurgulanarak ERP ve depo entegrasyonları birlikte ele alınıyor.

Kullanılan protokoller görevlerine göre ayrışıyor:

• MCP (Model Context Protocol): Anthropic tarafından geliştirilen, uyumlu yapay zeka istemcilerinin sepet doldurma veya ürün arama gibi araçları çalıştırmasını sağlayan bağlantı katmanı.
• ACP (Agentic Commerce Protocol): OpenAI ve Stripe tarafından geliştirilen, ChatGPT ticaret süreçlerinde katalog ve satınalma protokollerini belirleyen açık standart.
• UCP (Universal Commerce Protocol): Google ve Shopify ortaklığıyla geliştirilen, kimlik doğrulama, sepet ve ödeme yeteneklerini ortak çerçeveye alan açık standart.

Güvenlik tarafında ödeme yapan araç ile ürün arayan aracın yetkileri tamamen ayrılıyor. OAuth protokolleri, oturum izolasyonu ve hız sınırlamaları uygulanıyor. Idempotency anahtarları ve webhook kontrolleri ile mükerrer siparişler engelleniyor. Bu yapı yedek parça satıcıları, toptancılar, büyük kataloglu mağazalar ve yoğun destek talebi alan firmalar için büyük kolaylık sağlıyor. Firmanın 2019’dan bu yana yürüttüğü MakineUstası projesi katalog düzenleme sürecine örnek teşkil ediyor. Detaylı teknik bilgi almak isteyen işletmeler fiberportglobal.com sitesini ziyaret edebiliyor.