Küresel Piyasalar Orta Doğu Gerilimi ve Fed Sinyalleriyle Yön Arıyor

Küresel piyasalar, Orta Doğu’daki ABD/İsrail-İran gerilimi ve Fed Başkanı Jerome Powell’ın faiz artışı beklentilerini yumuşatan açıklamaları arasında karışık bir seyir izliyor. Bu durum, ABD ve Avrupa endeks vadeli kontratlarında yükselişlere yol açarken, bölgedeki çatışmaların devam etmesi Asya piyasalarında negatif bir seyir oluşturdu.

Bölgedeki gelişmelerden biri olarak, Kuveyt’e ait “es-Salimi” adlı ham petrol tankerinin Birleşik Arap Emirlikleri’nin Dubai Limanı’nda İran tarafından hedef alındığı ve yangın çıktığı bildirildi.

Eski ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin İran’daki askeri saldırılarını sonlandırmak amacıyla “yeni ve daha makul bir rejimle” ciddi görüşmeler yürüttüğünü iddia etti. Trump, bu süreçte “büyük ilerleme” kaydedildiğini de belirtti.

Trump, anlaşma sağlanmaması durumunda Basra Körfezi’ndeki Hark Adası, elektrik santralleri ve petrol kuyularını hedef alacaklarını belirterek tehditlerde bulundu. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt de Tahran yönetiminin anlaşmaya “giderek daha istekli olduğunu” ifade etti.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Fox News’a verdiği röportajda, ABD’nin zamanla Hürmüz Boğazı’nın kontrolünü yeniden ele geçireceğini vurguladı. Bessent, seyrüsefer serbestliğinin ABD refakatiyle veya çok uluslu bir güçle sağlanacağını belirtti.

Ekonomik Veriler ve Merkez Bankası Beklentileri

Fed Başkanı Jerome Powell, Harvard Üniversitesi’nde katıldığı etkinlikte, Orta Doğu’daki gelişmeler karşısında bankanın politikalarının bekle ve gör yaklaşımı için uygun konumda olduğunu dile getirdi. Powell, enflasyon beklentilerinin kısa vadenin ötesinde iyi bir şekilde çıpalanmış göründüğünü ifade etti.

Powell, iş gücü piyasasına yönelik aşağı yönlü risklerin faiz oranlarının düşük tutulmasını gerektirdiğini, ancak enflasyona yönelik yukarı yönlü risklerin faizlerin düşürülmemesini telkin ettiğini belirtti. Bu iki hedef arasında bir gerilim yaşandığını ve zorlu bir dönemde “oy birliği” beklemenin yanıltıcı olabileceğini söyledi.

Uluslararası Para Fonu (IMF), Orta Doğu’daki savaşın doğrudan etkilenen ülkelerin ekonomilerinde ciddi aksamalara yol açtığını ve birçok ekonomi için görünümü kararttığını açıkladı. IMF yetkilileri, blog analizlerinde savaşın enerji, ticaret ve finansa etkilerini ele aldı.

Powell’ın enflasyon beklentilerine ilişkin açıklamaları, enflasyonist endişeleri bir nebze azalttı. Bankanın bu yıl faiz artırımına gitmeyeceğine yönelik öngörüler güç kazanırken, tahvil piyasasındaki satış baskısı azaldı. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,32 seviyesinde dengelendi.

Dolar endeksi yüzde 0,2 azalışla 100,4 seviyesinde seyrederken, altının onsu yüzde 1,2 artışla 4 bin 564 dolardan işlem gördü. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,8 azalışla 106,1 dolardan, Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı ise yüzde 0,1 düşüşle 102,8 dolardan işlem gördü.

Bu gelişmelerle, Dow Jones endeksi yüzde 0,11 değer kazanırken, S&P 500 endeksi yüzde 0,39 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,73 değer kaybetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne pozitif bir başlangıç yaptı.

Avrupa ve Asya Piyasalarında Son Durum

Avrupa borsaları, devam eden jeopolitik gerilimlerden destek bulan petrol ve madencilik hisselerindeki yükselişlerin etkisiyle pozitif bir seyir izledi. Alman Ekonomi Araştırma Enstitüsü (Ifo), Orta Doğu’daki çatışmaların yol açtığı artan enerji maliyetleri nedeniyle Almanya’da daha fazla şirketin fiyat artırmayı planladığını bildirdi.

Avro Bölgesi’nde ekonomik güven endeksi martta aylık bazda 1,6 puan düşüşle 96,6 seviyesine geriledi. Bu düşüşte Orta Doğu’daki gelişmelerin ekonomik büyümeyi zayıflatacağı beklentisi etkili oldu.

Almanya’da mart ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık yüzde 1,1 ile beklentilerin üzerinde artarken, yıllık yüzde 2,7 ile beklentiler dahilinde gerçekleşti. Almanya’da enflasyonun hızlanması, Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) faiz artırımına gitmek zorunda kalabileceği öngörülerini güçlendirdi.

ECB Başkanı Christine Lagarde, daha önce ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarının ve Tahran’ın misillemelerinin enerji şokuna yol açması durumunda para politikasında bir ayarlama yapılabileceğini belirtmişti. Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Tarımdan Sorumlu Üyesi Christophe Hansen de artan gübre fiyatlarının ve Orta Doğu’daki gelişmelerin tarım sektörünü ciddi şekilde etkilediğini belirterek yeni önlemler üzerinde çalıştıklarını söyledi.

Fransız enerji şirketi Total Energies hisseleri, Orta Doğu fiziksel petrol piyasasına yönelik stratejik hamlelerin kar beklentilerini artırmasıyla yüzde 3’ün üzerinde değer kazandı. JPMorgan’ın güçlü ilk çeyrek beklentileri sonrası spor otomobil üreticisi Ferrari’nin hisseleri yüzde 4’ten fazla yükseldi. Alman savunma sanayi şirketi Rheinmetall’ın hisseleri ise artan sipariş defteri ve “kriz hissesi” niteliğiyle yüzde 2 yükseliş gösterdi.

Bu gelişmelerle, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,18, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,92, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,02 ve İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,61 yükseldi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

Asya borsaları, jeopolitik gelişmelere ilişkin belirsizliklerin etkisiyle negatif bir seyir izledi. Çin’de mart ayına ilişkin imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 50,4 seviyesine, hizmet sektörü PMI 50,1’e ve bileşik PMI 50,5’e yükselerek aktivitenin iki aylık daralmanın ardından pozitif tarafa döndüğünü gösterdi.

Analistler, Çin’in Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerden diğer ülkelere göre daha az etkileneceğini belirtti. Enerji fiyatlarındaki artışın ülkedeki yeşil enerji sektörüne olumlu yansıyabileceği de ifade edildi.

Japonya’da mart ayına ilişkin Tokyo TÜFE yüzde 1,4 ile beklentilerin altında artarken, şubat ayında yüzde 2,6 ile beklentilerin altında gerçekleşen işsizlik oranı dikkat çekti. Sanayi üretimi şubatta yüzde 2,1 azalışla beklentilerin üzerinde düşüş kaydetti.

Güney Kore, İran ile savaşın şiddetlenmesi nedeniyle enerji maliyetlerini hafifletmek amacıyla 17 milyar dolardan fazla ek bütçe önerdi. Bu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,3, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 3,3 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,5, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 azaldı.

Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, dün yüzde 0,57 değer kaybederek 12.626,35 puandan tamamladı. Dolar/TL ise günü yatay seyirle 44,4423’ten kapattı ve bugün bankalararası piyasanın açılışında yüzde 0,1 üzerinde 44,4750’den işlem gördü.